Czy członek zarządu mieszkający za granicą może wpłynąć na rezydencję podatkową spółki? Sprawdź, czym jest faktyczne miejsce wykonywania zarządu (PEM).
Wielu przedsiębiorców zakłada, że skoro spółka została zarejestrowana w Polsce, posiada polski KRS, NIP i rachunek bankowy, to automatycznie jest polskim rezydentem podatkowym. Nie zawsze.
W praktyce coraz częściej pojawia się problem związany z miejscem, z którego faktycznie zarządzana jest spółka. Szczególnie dotyczy to przedsiębiorców prowadzących działalność pomiędzy Polską, Ukrainą, Wielką Brytanią, USA oraz innymi państwami Unii Europejskiej.
Dla organów podatkowych coraz większe znaczenie ma nie tylko adres wpisany do rejestru, ale również odpowiedź na pytanie:
Skąd faktycznie kierowana jest działalność przedsiębiorstwa? Czym jest faktyczne miejsce wykonywania zarządu (PEM)?
W międzynarodowym prawie podatkowym funkcjonuje pojęcie Place of Effective Management (PEM), czyli faktycznego miejsca wykonywania zarządu.
Najprościej mówiąc, jest to miejsce, w którym podejmowane są najważniejsze decyzje dotyczące działalności spółki.
Nie chodzi wyłącznie o:
- adres siedziby,
- adres biura rachunkowego,
- miejsce przechowywania dokumentów.
Kluczowe znaczenie ma miejsce, z którego członkowie zarządu faktycznie kierują przedsiębiorstwem.
Organy podatkowe mogą analizować między innymi:
- miejsce pobytu członków zarządu,
- miejsce podejmowania decyzji strategicznych,
- lokalizację posiedzeń zarządu,
- miejsce podpisywania umów,
- sposób dokumentowania procesów decyzyjnych.
Przykład z praktyki
Polska spółka z o.o. została zarejestrowana w Warszawie.
Jedyny członek zarządu od kilku lat mieszka w Londynie. Stamtąd prowadzi spotkania online, negocjuje kontrakty, podpisuje dokumenty elektronicznie i podejmuje kluczowe decyzje biznesowe.
Formalnie spółka pozostaje polskim podmiotem.
Jednak brytyjskie organy podatkowe mogą dojść do wniosku, że faktyczne miejsce wykonywania zarządu znajduje się w Wielkiej Brytanii.
W takiej sytuacji pojawia się ryzyko sporu dotyczącego rezydencji podatkowej spółki.
Czytaj również: Podwójna rezydencja podatkowa spółki – kiedy powstaje i jakie niesie ryzyka?
Co mówią polskie przepisy?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o CIT nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce podlegają podmioty posiadające:
- siedzibę na terytorium RP lub
- zarząd na terytorium RP.
Dodatkowo od 2022 roku obowiązują przepisy doprecyzowujące przesłanki uznania, że zarząd znajduje się na terytorium Polski.
Oznacza to, że organy podatkowe mogą analizować rzeczywisty sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa, a nie wyłącznie dokumenty korporacyjne.
Kiedy ryzyko jest największe?
Na szczególną uwagę zasługują sytuacje, gdy:
- członek zarządu mieszka na stałe za granicą,
- większość decyzji podejmowana jest poza Polską,
- posiedzenia zarządu odbywają się wyłącznie online,
- spółka nie posiada realnego zaplecza zarządczego w Polsce,
- członek zarządu jest jednocześnie właścicielem przedsiębiorstwa.
Nie oznacza to automatycznie problemu podatkowego. Stanowi jednak sygnał, że warto przeprowadzić analizę ryzyka.
Dlaczego temat jest istotny dla zarządów i CFO?
Rezydencja podatkowa spółki wpływa na zakres obowiązków podatkowych przedsiębiorstwa.
W przypadku struktur międzynarodowych błędna ocena może prowadzić do sporów z administracją podatkową, zwiększonych kosztów obsługi prawnej i niepewności dla inwestorów.
Z perspektywy corporate governance oraz compliance podatkowego temat ten powinien znajdować się na liście zagadnień regularnie analizowanych przez:
- członków zarządów,
- CFO,
- głównych księgowych,
- doradców podatkowych,
- prawników in-house.
Podsumowanie
W dobie pracy zdalnej oraz międzynarodowych struktur biznesowych adres wpisany do KRS nie zawsze kończy analizę rezydencji podatkowej spółki.
Coraz częściej znaczenie ma to, gdzie faktycznie podejmowane są decyzje zarządcze i skąd kierowana jest działalność przedsiębiorstwa.
Dla wielu spółek temat ten pozostaje niezauważony — aż do momentu kontroli lub transakcji due diligence.
W kolejnym artykule omówimy, kiedy może dojść do powstania podwójnej rezydencji podatkowej spółki oraz jakie skutki praktyczne może to wywołać.
Ważne zastrzeżenie
Niniejsza publikacja ma charakter wyłącznie informacyjny, edukacyjny i publicystyczny. Nie stanowi opinii prawnej, opinii podatkowej ani rekomendacji dotyczącej konkretnego stanu faktycznego.
Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy uwzględniającej właściwe przepisy krajowe, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz aktualną praktykę organów podatkowych.
Zapraszamy członków zarządów, CFO, doradców podatkowych, kancelarie prawne, prawników in-house oraz głównych księgowych do merytorycznej dyskusji i wymiany doświadczeń w tym zakresie.
Autor: A.G.
UH Tax & Business Advisory P.S.A.
Grupa Unity HUB
Czytaj również: Fundacja Rodzinna kontra PIT 19% od sprzedaży nieruchomości. Czy naprawdę istnieje legalna droga, czy to kolejna legenda biznesowych okularów?
Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.